President Oost-Timor in coma na aanslag

DILI/DARWIN  - President Jose Ramos-Horta van Oost-Timor is maandagochtend ernstig gewond geraakt bij een aanslag door rebellerende militairen. Na een spoedoperatie in de hoofdstad Dili werd Ramos-Horta voor medische verzorging naar Darwin in Australië overgevlogen. Hij is daar in coma gebracht.

Ramos-Horta was het doelwit van opstandelingen die vanuit rijdende voertuigen het huis van de president aan de rand van de Oost-Timorese hoofdstad Dili beschoten. De afvallige militairen namen ook premier Xanana Gusmao onder vuur. De regeringsleider was net van huis vertrokken en in een auto op weg naar zijn kantoor. Gusmao bleef ongedeerd. In een toespraak riep hij later de Oost-Timorezen op kalm te blijven. Hij bezwoer dat de situatie in het land onder controle is en sprak van ,,laffe aanvallen''.

Gusmao zei dat de aanslagen op Ramos-Horta en hemzelf onderdeel waren van een poging tot een staatsgreep. De leider van de coup, ex-majoor Alfredo Reinado, is doodgeschoten. De autoriteiten zochten de deserteur Reinado voor mogelijke betrokkenheid bij meerdere dodelijke schietpartijen tijdens een golf van ernstige onlusten in 2006. In totaal kwamen toen 37 mensen om het leven, 150.000 personen zagen zich gedwongen te vluchten.

Reinado leidde de rebellie van zeshonderd militairen na hun omstreden ontslag uit het leger. Hij had enkele maanden geleden nog met geweld gedreigd als de regering niet zou toegeven aan eisen van de groep deserteurs. De ex-majoor wist twee jaar geleden uit de gevangenis te ontsnappen.

Ramos-Horta werd mei vorig jaar als president beëdigd. Hij was eerder premier en minister van Buitenlandse Zaken. Hij won in 1996 de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn vreedzaam verzet tegen de Indonesische annexatie van Oost-Timor in 1975.

De voormalige Portugese kolonie, die in het westen aan het Indonesische West-Timor grenst, werd in 2002 onafhankelijk. Sindsdien gaat het jongste land van Azië gebukt onder een machtsstrijd tussen de veiligheidskrachten.

Een internationale vredesmacht onder leiding van de Australiërs ziet na de ongeregeldheden van 2006 toe op orde en gezag. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid in Dili was eerder deze maand overgedragen aan de politie.

Na de aanslag maandag patrouilleerden militairen van de vredestroepen door de straten van Dili om nieuw geweld te voorkomen. De Australische premier Kevin Rudd kondigde aan in te gaan op het verzoek van Oost-Timor meer manschappen naar het land te sturen. Het zou gaan om ongeveer tweehonderd extra soldaten, waardoor Australië in totaal ruim 1000 militairen in Oost-Timor krijgt.

Indonesië verhoogde de bewaking aan zijn grens met Oost-Timor om de ontsnapping van Oost-Timorese rebellen te voorkomen, aldus een Indonesische militaire functionaris. De Indonesische president Susilo Bambang Yudoyono noemde de aanslag op Ramos-Horta een aanslag op de democratie.